jednostki budżetowe, rachunkowość budżetowa, sprawozdawczość budżetowa, budżetówka
lupa
A A A

Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno - Finansowych nr 32 (787) z dnia 10.11.2012

Ewidencja dotacji w księgach rachunkowych instytucji kultury

Prowadzimy działalność w formie instytucji kultury. Zgodnie z uchwałą naszego miasta, otrzymaliśmy w 2012 r. dotację majątkową z przeznaczeniem na wymianę instalacji wodno-kanalizacyjnej w budynku i na sfinansowanie kosztów wykonania projektów architektonicznych na przebudowę budynku. Czy wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej może być klasyfikowana do kosztu majątkowego? Jednocześnie prosimy o wskazanie zasad ewidencji otrzymanej dotacji i sposobu rozliczenia w księgach rachunkowych naszej instytucji kosztów wykonania projektów architektonicznych. Jak należy postąpić w przypadku, gdy wykonana zostanie dokumentacja przebudowy budynku, natomiast do realizacji tej inwestycji nie dojdzie? Czy wówczas kwotę ujętą na koncie środków trwałych w budowie można wyksięgować w korespondencji z funduszem podstawowym instytucji kultury?

Równowartość środków pieniężnych otrzymanych przez instytucję kultury w formie dotacji celowej ujmowana jest - w zależności od celu przeznaczenia - w korespondencji z kontem pozostałych przychodów operacyjnych lub rozliczeń międzyokresowych przychodów.

Zasady tworzenia i działania instytucji kultury określają przepisy ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r., poz. 406). Instytucje kultury mogą otrzymywać dotacje celowe na realizację zadań państwowych (art. 5 ust. 1 ww. ustawy). Jednocześnie z przepisów art. 9 tej ustawy wynika, że jednostki samorządu terytorialnego zobowiązane są do organizowania działalności kulturalnej. W tym celu tworzą one instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym. Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym. Instytucje kultury, dla których organizatorami są jednostki samorządu terytorialnego, mogą otrzymywać dotacje celowe na zadania objęte mecenatem państwa, w tym dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji, z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Podmioty tworzące instytucje kultury, w tym jednostki samorządu terytorialnego, zwane organizatorami (art. 10 ww. ustawy), zobowiązane są - na podstawie regulacji określonych w art. 12 ww. ustawy - do zapewnienia instytucji kultury środków niezbędnych do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona.

W art. 14 ww. ustawy określona została forma organizacyjno-prawna instytucji kultury. Przepisy te stanowią, że instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora.

Instytucja kultury gospodaruje samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania (art. 27 ust. 1 ww. ustawy).

Przepisy art. 28 ust. 2 i 3 ww. ustawy stanowią, że przychodami instytucji kultury są przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł. Organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji:

1) podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów,

2) celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji,

3) celowej na realizację wskazanych zadań i programów.

Jednocześnie należy wskazać, że instytucje kultury - jako jednostki wymienione w art. 9 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) - zaliczane są do jednostek sektora finansów publicznych. Przepisy art. 126 tej ustawy definiują dotacje jako podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie ustawy o finansach publicznych, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Ustawa o finansach publicznych dzieli dotacje - w zależności od celu przeznaczenia - na dotacje podmiotowe, przedmiotowe i celowe. Nie wymienia ona jednak dotacji majątkowych, o których mowa w pytaniu. Mając na uwadze przeznaczenie środków pieniężnych otrzymanych przez instytucję kultury, tj. na sfinansowanie kosztów wymiany instalacji wodno-kanalizacyjnej, a także na wykonanie projektów architektonicznych dotyczących przebudowy budynku, mamy do czynienia z dotacją celową.

Instytucje kultury zobligowane są do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, z uwzględnieniem specyfiki ich działalności wynikającej z ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Zgodnie z przepisami art. 29 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - obowiązującymi do 31 grudnia 2011 r. - wartość majątku instytucji kultury odzwierciedlał fundusz instytucji kultury, który odpowiadał wartości wydzielonego instytucji i nabytego mienia. Fundusz ten zwiększał się lub zmniejszał o kwotę zmian wartości majątku instytucji, będącej skutkiem m.in. nieodpłatnego przekazania lub otrzymania środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych. Jednocześnie dotacje budżetowe na finansowanie rozwoju instytucji zwiększały fundusz instytucji kultury.

Ustawa z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. nr 207, poz. 1230) wprowadziła zmiany m.in. w art. 29 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Z aktualnego brzmienia tego przepisu wynika, że wartość majątku instytucji kultury odzwierciedla fundusz instytucji kultury, który odpowiada wartości mienia wydzielonego dla instytucji.

W związku z powyższym, w odniesieniu do ewidencji nieodpłatnie otrzymanych, po 1 stycznia 2012 r., aktywów trwałych, w tym środków pieniężnych otrzymywanych w formie dotacji, zastosowanie mają zasady ogólne wynikające z ustawy o rachunkowości, w tym w szczególności zasady określone w art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h) lub w art. 41 ust. 1 pkt 2.

Przepis art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h) ustawy o rachunkowości, definiujący m.in. pozostałe przychody operacyjne - jako pośrednio związane z działalnością operacyjną jednostki - ma zastosowanie do otrzymanych nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów, w tym także środków pieniężnych na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych.

Z kolei przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości stanowi, że do dokonywanych z zachowaniem zasady ostrożności rozliczeń międzyokresowych przychodów zalicza się środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie oraz prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie zwiększają one kapitałów (funduszy) własnych. Zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów kwoty zwiększają stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych z tych źródeł. Zgodnie z przyjętym rozwiązaniem, koszty amortyzacji równoważone są przychodami, co ma neutralny wpływ na wynik finansowy jednostki.

Poprawność zastosowanego w sytuacji opisanej w pytaniu rozwiązania ewidencyjnego, uzależniona jest od rozstrzygnięcia, czy mamy do czynienia z remontem, czy też ulepszeniem, a w przypadku uznania, że jest to remont, to czy zostanie on przeprowadzony w roku otrzymania dotacji (tj. 2012 r.), czy też zostanie rozłożony na lata (np. 2012-2013). Ostateczna decyzja w tym zakresie wymaga specjalistycznej wiedzy technicznej i powinna zostać zlecona odpowiednim służbom technicznym. Stanowisko tych służb jest podstawą przyjęcia przez służby finansowo-księgowe zasad ewidencji w tym zakresie.

Naszym zdaniem, sama wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej jest remontem, a nie ulepszeniem. Jak wynika bowiem z przepisów art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), prace remontowe rozumiane są jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Oznacza to, że w przypadku wykonania prac remontowych polegających na wymianie instalacji wodno-kanalizacyjnej w 2012 r., tj. w roku otrzymania dotacji celowej na sfinansowanie tych prac, otrzymaną kwotę środków pieniężnych z tego tytułu należałoby zakwalifikować do pozostałych przychodów operacyjnych zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. h) ustawy o rachunkowości, zapisem:

      - Wn konto 13 "Rachunki i kredyty bankowe",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

W sytuacji natomiast otrzymania dotacji w pełnej wysokości w 2012 r., a przeprowadzeniu prac remontowych (wymiany instalacji wodno-kanalizacyjnej) w ciągu np. dwóch lat (2012 i 2013), to - jak już wskazywaliśmy na łamach naszych wydawnictw na przykładzie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej - zasadnym jest przyjęcie rozwiązania ewidencyjnego polegającego na potraktowaniu równowartości kwoty otrzymanych środków pieniężnych w formie dotacji celowej jako przychodów przyszłych okresów i ujęcie ich na koncie rozliczeń międzyokresowych przychodów. Uwzględnienia w tym przypadku wymagają bowiem przepisy zarówno ustawy o finansach publicznych, definiujące dotacje jako podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki publiczne, jak i ustawy o rachunkowości, w tym w szczególności art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 2, a także art. 7 ust. 1, stanowiący o konieczności przestrzegania zasady ostrożności, która zobowiązuje jednostki do uwzględniania w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, wyłącznie niewątpliwych pozostałych przychodów operacyjnych. Dotacje będą niewątpliwe w sytuacji, gdy zostanie wybrany wykonawca robót, prace remontowe zostaną zakończone, a koszty remontu rozliczone. Dlatego też uzasadnione jest w tym przypadku zaliczenie dotacji przeznaczonej na sfinansowanie prac remontowych (wymiany instalacji wodno-kanalizacyjnej), w momencie jej otrzymania, do rozliczeń międzyokresowych przychodów. W tej sytuacji zapisy księgowe przebiegać będą następująco:

1. WB potwierdzający wpływ środków pieniężnych (dotacji) na rachunek bankowy instytucji kultury:
      - Wn konto 13 "Rachunki i kredyty bankowe",
      - Ma konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów".
2. Faktura dokumentująca poniesione koszty remontu:
      - Wn konto 402 "Usługi obce" (w analityce: Koszty remontu),
      - Ma konto 200 "Rozrachunki z dostawcami".
3. Uregulowanie zobowiązania wobec dostawców:
      - Wn konto 200 "Rozrachunki z dostawcami",
      - Ma konto 13 "Rachunki i kredyty bankowe".
4. Przeniesienie przychodów przyszłych okresów do pozostałych przychodów operacyjnych:
      - Wn konto 84 "Rozliczenia międzyokresowe przychodów",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

Z kolei w odniesieniu do kwestii dotyczącej rozliczania kosztów wykonania projektów architektonicznych w związku z przebudową budynku zwracamy uwagę, że zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy o rachunkowości, środkami trwałymi w budowie są zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego. Ujmuje się je w ewidencji księgowej i wykazuje w sprawozdaniu finansowym w wartości początkowej stanowiącej koszt wytworzenia środka trwałego w budowie. W świetle art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości, koszt wytworzenia środka trwałego w budowie obejmuje ogół kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w tym również niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, a także koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich sfinansowania i związane z nim różnice kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu.

Przepisy o rachunkowości nie określają wprost katalogu tytułów kwalifikowanych do kosztu wytworzenia środka trwałego. Jednak biorąc powyższe po uwagę należy zauważyć, że do kosztów składających się na wartość środka trwałego w budowie zalicza się wszystkie koszty związane z zakupami, robotami budowlano-montażowymi, pracami projektowo-kosztorysowymi, ekspertyzami, nadzorem inwestorskim, itp. Oznacza to, że związane z przebudową budynku koszty wykonania projektów architektonicznych ujmuje się w ewidencji księgowej na stronie Wn konta służącego do ewidencji nakładów związanych z przebudową budynku, tj. 08 "Środki trwałe w budowie". Niemniej jednak w sytuacji, gdy wykonana zostanie dokumentacja przebudowy budynku, natomiast do realizacji tej inwestycji nie dojdzie, wówczas zasadnym wydaje się być przeksięgowanie tej kwoty z konta środków trwałych w budowie (Ma konto 08) na konto pozostałych kosztów operacyjnych (Wn konto 76-1). Zwracamy jednak uwagę, że w aktualnym stanie prawnym nie znajduje uzasadnienia odnoszenie przedmiotowej kwoty na zmniejszenie funduszu podstawowego instytucji kultury.

www.SerwisBudzetowy.pl - Instytucje kultury:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradnikKsiegowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

TERMINARZ BUDŻETOWY

wrzesień 2014
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
7
8
9
11
13
14
16
17
19
20
21
23
24
26
27
28
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
Sklep internetowy - www.sklep.gofin.pl
Przewodnik Prenumeratora - www.PrzewodnikPrenumeratora.gofin.pl
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60