zegar
Ostatnia aktualizacja: 24.01.2018 r., godz. 11:55
zegar
Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 70.967
Biuro Obsługi Klienta tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy »
lupa
O podatkach w sektorze budżetowym, składkach ZUS i prawie pracy czytaj w innych działach serwisu (patrz linki główne powyżej)
A A A

Gazeta Podatkowa nr 75 (1429) z dnia 18.09.2017

Wypłata po zmarłym pracowniku do rąk rodziny

Śmierć pracownika powoduje wygaśnięcie stosunku pracy. W wielu przypadkach po zmarłym pozostają jednak niewypłacone wynagrodzenia za pracę oraz inne świadczenia ze stosunku pracy. Pracodawca jest zobowiązany do ich wypłaty osobom uprawnionym wskazanym w przepisach Kodeksu pracy, bez oczekiwania na wynik postępowania spadkowego.

Prawa majątkowe przechodzą na bliskich

Z dniem śmierci pracownika stosunek pracy definitywnie wygasa, nie wpływa to jednak na prawa majątkowe ze stosunku pracy należące do pracownika. Prawa te "nie przepadają", ale przechodzą na osoby wskazane w art. 631 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem, do kręgu osób uprawnionych do świadczeń pieniężnych po zmarłym pracowniku należy małżonek zmarłego oraz inne osoby spełniające warunki do uzyskania renty rodzinnej, określone w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 ze zm.). Na tych uprawnionych przechodzą, w częściach równych, należne i niezrealizowane świadczenia ze stosunku pracy zmarłego pracownika. Najczęściej rodzinie zmarłego wypłacane jest wynagrodzenie za pracę i ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Zakres świadczeń po zmarłym pracowniku zależy jednak od indywidualnej sytuacji.

O tym kto jest uprawniony do praw majątkowych należnych zmarłemu pracownikowi decydują przepisy określające warunki do otrzymania renty rodzinnej. Jedyny wyjątek dotyczy małżonka, który ma prawo do praw majątkowych po zmarłym pracowniku bez względu na to, czy jest uprawniony do renty rodzinnej. Pozostałe osoby z rodziny muszą natomiast spełniać dodatkowe przesłanki określone w ustawie o emeryturach i rentach z FUS (patrz ramka). Dopiero w razie braku tych uprawnionych, prawa majątkowe zmarłego pracownika wchodzą do masy spadku.

Odprawa dla rodziny

W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku chorobowego, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna (art. 93 § 1 K.p.). Jej wysokość zależy od zakładowego stażu pracy zmarłego i wynosi:

  • jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,
     
  • trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,
     
  • sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.

Osobami uprawnionymi do odprawy pośmiertnej są małżonek zmarłego oraz inni członkowie rodziny, spełniający warunki do otrzymania renty rodzinnej na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden uprawniony członek rodziny, przysługuje mu odprawa pośmiertna w wysokości połowy odprawy.

W przypadku braku uprawnionych członków rodziny, nie ma podstaw do wypłaty odprawy. Odprawa pośmiertna nie przysługuje również wtedy, gdy pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową członkom rodziny jest równe odprawie pośmiertnej lub wyższe. Jeżeli jest niższe, pracodawca wypłaca różnicę między tymi świadczeniami.

Należy podkreślić, że prawo do odprawy pośmiertnej lub praw majątkowych po zmarłym nie zależy od wcześniejszego przyznania renty rodzinnej. Wystarczy spełniać warunki do jej przyznania określone w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, choć wskazane jest, aby uprawnieni udokumentowali przed pracodawcą ten fakt. Mogą to uczynić poprzez przedłożenie pracodawcy np. odpisu aktu małżeństwa czy urodzenia w przypadku dziecka bądź dokumentów potwierdzających pobieranie nauki.

Zgodnie z art. 67-71 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym pracowniku są, oprócz małżonka zmarłego, także:

- dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz przysposobione,
- przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka,
- rodzice - w tym ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające.

Dzieci własne, przysposobione oraz dzieci drugiego małżonka mają prawo do renty rodzinnej:

- do ukończenia 16. roku życia,
- do ukończenia 25. roku życia - w przypadku pobierania nauki w szkole po ukończeniu 16 lat,
- bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w wymienionych wcześniej okresach.

Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

Przyjęte na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzeństwo i inne dzieci mają prawo do renty rodzinnej, jeśli spełniają warunki, które muszą spełnić dzieci własne, przysposobione oraz drugiego małżonka, a ponadto:

- zostały przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią pracownika, chyba że śmierć była następstwem wypadku, oraz
- nie mają prawa do renty po swoich zmarłych rodzicach.

Jeżeli rodzice żyją, prawo do renty rodzinnej powstaje tylko wówczas, gdy nie mogą im oni zapewnić utrzymania albo gdy zmarły pracownik lub jego małżonek byli opiekunami dzieci ustanowionymi przez sąd.

Do renty rodzinnej uprawnieni są także rodzice zmarłego, jeśli zmarły bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania oraz:

- w chwili śmierci pracownika osiągnęli wiek 50 lat lub są osobami niezdolnymi do pracy albo
- wychowują co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym, które nie osiągnęło 16 lat lub jeżeli kształci się w szkole - 18 lat, lub
- sprawują pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz samodzielnej egzystencji, lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej po zmarłym.

Osiągnięcie wieku 50 lat lub powstanie niezdolności do pracy może nastąpić w ciągu 5 lat od śmierci pracownika lub od zaprzestania wychowywania tych osób.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.)

www.SerwisBudzetowy.pl - Prawo pracy:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.VademecumKadrowego.pl » 
Czytaj także w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
DARMOWE PROGRAMY
Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60