zegar
Ostatnia aktualizacja: 20.04.2018 r., godz. 13:32
zegar
Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 67.518
Biuro Obsługi Klienta tel. 95 720 85 40, Formularz kontaktowy »
lupa
O podatkach w sektorze budżetowym, składkach ZUS i prawie pracy czytaj w innych działach serwisu (patrz linki główne powyżej)
A A A
19.03.2018

Redakcja Zeszytów Metodycznych Rachunkowości

Ustalenie winy przy naruszeniu dyscypliny finansów publicznych

Rzecznik dyscypliny finansów publicznych postawił mi, jako kierownikowi jednostki, zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych w związku z zaciągnięciem zobowiązania z przekroczeniem zakresu upoważnienia wynikającego z planu finansowego. W moim przekonaniu nie ponoszę za to winy, bo umowa posiadała kontrasygnatę skarbnika, więc byłem przekonany, że mogę ją podpisać. Czy faktycznie poniosę odpowiedzialność z tego tytułu?

Z przepisów art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1311 ze zm.) wynika, iż uznanie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy możliwe jest przypisanie winy w czasie popełnienia naruszenia. Z kolei nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie dało się uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Najprościej mówiąc, ustalenie winy w momencie popełnienia czynu stanowi warunek odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i spoczywa na organie orzekającym w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Powinien on zaprezentować dla konkretnego stanu faktycznego wzorzec starannego zachowania obwinionego, a następnie wskazać, jakich zaniechań dopuścił się obwiniony lub jakie czynności wykonał w sposób niewłaściwy.

Wielokrotnie w orzeczeniach Głównej Komisji Orzekającej (GKO) podnoszono, że o winie można mówić, gdy możliwe jest wykazanie, że obwiniony nie zastosował się do normy prawnej, choć miał możliwość postępowania zgodnie z tą normą. Jeżeli nie miał takiej możliwości, nie można wówczas przypisać winy. Tak wskazano m.in. w orzeczeniu GKO z 29 czerwca 2017 r., sygn. akt BDF1.4800.40.2017. Z kolei w orzeczeniu GKO z 16 maja 2016 r., sygn. akt BDF1.4800.5.2016, wskazano iż "(...) obwiniony nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności. Nie ma także obowiązku dostarczenia dowodów winy. Przypisanie winy polega na wskazaniu, jak obwiniony powinien działać, by nie naruszyć dyscypliny finansów publicznych. Tylko jeśli można postawić zarzut, że obwiniony nie zastosował się do przepisów, choć obiektywnie, w konkretnej sytuacji miał taką możliwość, można przypisać winę (...)". Tak więc z udowodnionych okoliczności musi wynikać, iż w chwili popełnienia czynu istniała możliwość alternatywnego zachowania, które nie naruszałoby prawa i nie stanowiłoby naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Bez znaczenia pozostaje fakt, czy działanie lub zaniechanie obwinionego miało charakter umyślny lub nieumyślny.

GKO w rozlicznych orzeczeniach podkreśla szczególny charakter funkcji kierowniczej i wynikający z niej zakres odpowiedzialności obejmujący w istocie całość działań podległej jednostki. Zasadą jest odpowiedzialność kierownika, zaś uchylenie się od tej odpowiedzialności jest wyjątkiem. Przykładem może być orzeczenie GKO z 25 listopada 2013 r., sygn. akt BDF1.4900.59.63.13.RWPD-60425, w którym wskazano, iż "(...) kierownik jednostki nie może uchylać się od odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości z tego powodu, że zatrudnia wykwalifikowane osoby (...). Zaufanie do pracowników nie zwalnia bowiem od realizacji obowiązków kierownika i to zarówno w zakresie nadzoru nad pracą podległych mu osób, jak i w zakresie samodzielnego realizowania posiadanych kompetencji w sytuacji, gdy podlegli pracownicy tego nie czynią (...)".

Rozważeniu w przedmiotowej sprawie będzie z całą pewnością podlegało, czy obwiniony postępował zgodnie z obowiązującymi w danej jednostce procedurami, a także czy dochowując należytej staranności, mógł uniknąć naruszenia dyscypliny. Nie można zapominać, że zasada odpowiedzialności wyłącznie za czyn zawiniony wymaga indywidualizacji stopnia zawinienia każdej z osób uczestniczących w popełnieniu przewinienia. Należy więc wziąć pod uwagę, czy odpowiedni pracownicy merytoryczni prawidłowo wywiązali się ze swoich obowiązków służbowych, a w szczególności, czy skarbnik w sposób należyty dokonał wstępnej kontroli zgodności umowy z planem finansowym. Bowiem to właśnie jego kontrasygnata mogła uzasadniać przekonanie obwinionego o możliwości podpisania umowy pod względem finansowym. Oczywistym powinno być, że jeżeli kierownik jednostki scedował pewne obowiązki na podległych mu pracowników o odpowiednich kompetencjach, to nie może na każdym kroku powątpiewać w ich rzetelność. Zbyt daleko idącym wymaganiem w stosunku do obwinionego jako kierownika jednostki byłoby, aby przed podpisaniem każdej umowy, faktury itp. ponownie badał dokumenty źródłowe. Z całą pewnością takie działanie negatywnie wpłynęłoby na płynność pracy jednostki.

Jak podkreślono w orzeczeniu GKO z 26 lutego 2016 r., sygn. akt BDF1.4800.174.2015, istotą regulacji zawartej w art. 19 ust. 2 zd. 2 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest "(...) wykluczenie przypisania winy w przypadku, jeżeli do obiektywnie stwierdzonego naruszenia dyscypliny finansów publicznych dochodzi, mimo iż dochowano staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku (...)". Ponieważ do przypisania odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych konieczne jest nie tylko formalne naruszenie obowiązującego prawa, ale również udowodnienie winy po stronie sprawcy, istnieje prawdopodobieństwo, iż nawet wobec stwierdzenia faktu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, organ orzekający nie będzie w stanie udowodnić, że kierownik jednostki ponosi za nie winę. A co za tym idzie, nie będzie mógł przypisać mu odpowiedzialności za to naruszenie. Nie można przecież pominąć obowiązującej w postępowaniu o naruszenie dyscypliny finansów publicznych zasady, określonej w art. 76 ust. 3 ww. ustawy, zgodnie z którą niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

www.SerwisBudzetowy.pl - Inne jednostki i zakłady budżetowe:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradnikKsiegowego.pl » 
Czytaj także w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
DARMOWE PROGRAMY
Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

kwiecień 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
7
9
11
13
14
15
17
19
21
22
24
26
27
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60